O PROJEKCIE IDM

Innowatorium Dostępności Miast (IDM) to projekt badawczo-rozwojowy realizowany przez Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie w partnerstwie z Politechniką Morską, finansowany ze środków programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021–2027 (NCBR, konkurs Centra Wiedzy o Dostępności). Jego celem jest prowadzenie innowacyjnych badań nad dostępnością przestrzeni miejskich w kontekście koncepcji Human Smart Cities, poprzez integrację nauk architektonicznych, urbanistycznych, technologii cyfrowych i inżynierii mechanicznej.

Projekt zakłada opracowanie i wdrożenie nowatorskich rozwiązań naukowo-rozwojowych, takich jak systemy nawigacji miejskiej bez barier, komunikacja białej laski z otoczeniem, aplikacja do audytu dostępności plaż, standardy dostępności miast uzdrowiskowych oraz wykorzystanie robotyki w asystowaniu osobom z niepełnosprawnością wzroku. Badania obejmą także wykorzystanie technologii eye-trackingu do analizy percepcji przestrzeni oraz tworzenie modeli architektonicznych dostępnych domów.

Kluczowym rezultatem projektu będzie powołanie Centrum Wiedzy o Dostępności – interdyscyplinarnej jednostki naukowo-badawczej prowadzącej działalność analityczną, eksperymentalną i wdrożeniową. Wyniki projektu przyczynią się do rozwoju wiedzy o projektowaniu uniwersalnym, zwiększą potencjał naukowy ZUT w zakresie badań nad dostępnością i umożliwią transfer innowacji do praktyki urbanistycznej i architektonicznej. Dodatkowo przewidziano szeroki program upowszechniania wyników badań: konferencję naukową, publikacje, kampanie edukacyjne, podcasty, spotkania świadomościowe, a także powołanie Rady Dostępności Przestrzeni Miejskiej. Projekt w sposób bezpośredni wzmacnia potencjał naukowy ZUT w dyscyplinie architektura i urbanistyka, dostarczając innowacyjnych rozwiązań naukowo-technicznych o charakterze wdrożeniowym i społecznym oraz rozwijając nową przestrzeń badawczą w zakresie Human Smart Cities

ZADANIA PROJEKTU IDM

ZADANIE 1 - Utworzenie i funkcjonowanie IDM

W ramach projektu powstanie na ZUT Centrum Wiedzy o Dostępności - Innowatorium Dostępności Miast, jednostka integrująca działania naukowo – rozwojowe i upowszechnianie wiedzy o dostępności przestrzeni miejskiej. Planowana sala doświadczalna IDM zostanie wyposażona w specjalistyczny stacjonarny i mobilny sprzęt Eye-tracker do rejestrowania percepcji otoczenia.

Kierownik zadania:  dr hab. inż. arch. Adam Zwoliński, prof. ZUT – Wydział Architektury ZUT

ZADANIE 2 - Prowadzenie Punktu Informacyjno-Komunikacyjnego (PIK)

PIK zostanie wyposażony w sprzęt IT oraz materiały edukacyjne i skoncentruje się na przestrzeni miejskiej, w tym infrastrukturze publicznej, komunikacji miejskiej i obiektach użyteczności publicznej. PIK będzie promować Projektowanie Uniwersalne i rozwiązania wspierające bardziej dostępne miasta przez spotkania konsultacyjne, szkolenia świadomościowe i specjalistyczne oraz podręczniki dobrych praktyk.

Kierownik zadania: dr inż. Dominika Plust - Wydział Nauk o Żywności i Rybactwa ZUT

ZADANIE 3 - Dostępna mobilność w przestrzeni miejskiej - nawigacja miejska bez barier

W ramach IDM powstanie rozwiązanie nawigacji miejskiej bez barier dla JST – Miasta Kołobrzeg. Powstanie system poruszania się w mieście uwzględniający bariery dostępnościowe. Zadanie będzie realizowane przez Partnera Projektu Politechnikę Morską.

Kierownik zadania: dr hab. inż. Witold Kazimierski, prof. PM - Wydział Geoinżynierii i Ochrony Środowiska PM

ZADANIE 4 - Integracja osób z niepełnosprawnościami w życiu społecznym w mieście - ROBOPIES asystent

ROBOPIES asystent to innowacyjny projekt łączący nowoczesną robotykę z potrzebami ON. Robotyczny pies przewodnik zostanie zbudowany na bazie konstrukcji robota użytkowego o charakterystyce psa (np. Unitree Aliengo) i zaprogramowany do nowej funkcji asystowania osoby z niepełnosprawnością wzroku w wybranym budynku użyteczności publicznej.

Kierownik zadania: dr hab. inż. Arkadiusz Parus prof. ZUT - Wydział Inżynierii Mechanicznej i Mechatroniki ZUT

ZADANIE 5 - Projektowanie dostępnych przestrzeni w miastach uzdrowiskowych - standardy dostępności miasta uzdrowiskowego

Opracowanie standardów dostępności przyczyni się do podniesienia jakości życia mieszkańców i turystów. Wesprze zrównoważony rozwój i zwiększy atrakcyjność miejscowości uzdrowiskowych otwierając je na różnorodne grupy użytkowników. Opracowanie zostanie wykonane dla Kołobrzegu, jednak będzie miało charakter uniwersalny dla innych miast uzdrowiskowych.

Kierownik zadania: dr inż. arch. Katarzyna Krasowska - Wydział Architektury ZUT

ZADANIE 6 - Inteligentne usługi dla osób z niepełnosprawnościami - system komunikacji białej laski

System komunikacji białej laski z elementami systemu FON to innowacyjna technologia łącząca obszary inteligentnych usług miejskich, nawigacji, urbanistyki i rozwiązań architektonicznych. System zapewni nową jakość w poruszaniu się ON wzroku w przestrzeni publicznej. Wykorzystane zostaną funkcjonujące na rynku produkty białej laski oraz elementy FON i zaprogramowane aby informować m.in. o przeszkodach, lokalizacjach, kierunkach poruszania.

Kierownik zadania: dr hab. inż. Arkadiusz Parus, prof. ZUT - Wydział Inżynierii Mechanicznej i Mechatroniki ZUT

ZADANIE 7 - Cyfrowe narzędzia do audytu i monitorowania dostępności - aplikacja do audytu dostępności plaż miejskich

Aplikacja do audytu dostępności plaż miejskich wspierać będzie monitorowanie dostępności szczególnych przestrzeni publicznych, jakimi są plaże, umożliwiając identyfikację barier i planowanie działań poprawiających dostępność. Narzędzie będzie miało prosty i intuicyjny interfejs dla wszystkich użytkowników. Narzędzie zostanie zaprojektowane w formie webowej oraz mobilnej zgodnie ze standardem WCAG 2.2.

Kierownik zadania:  dr hab. inż. arch. Adam Zwoliński, prof. ZUT – Wydział Architektury ZUT

ZADANIE 8 - Upowszechnianie wiedzy o dostępności i projektowaniu uniwersalnym

Zadanie ma na celu propagowanie idei dostępności przestrzeni miejskiej oraz zasad PU. Kluczowym efektem realizacji będzie zwiększenie świadomości i kompetencji wśród podmiotów publicznych, architektów, urbanistów oraz mieszkańców miast. Zaplanowano cykliczne działania edukacyjne i informacyjne, tworzenie kampanii informacyjnych skierowanych do społeczności lokalnych, webinary, video podcasty, spoty, konferencję i sesję kół naukowych, wydawnictwo konferencyjne, Galę dostępności. Opracowany zostanie modelowy projekt architektoniczny domu dostępnego. Powołana zostanie Rada Dostępności Przestrzeni Miejskiej.

Kierownik zadania:  dr inż. Dominika Plust - Wydział Nauk o Żywności i Rybactwa ZUT